محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1493

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

[ سنهء 1224 هجرى - سنهء 1809 مسيحى ] آسيا ( ايران ) - در وقايع سال قبل مذكور شد كه سير هرفرد ژونس ايلچى انگليس در بيست و هشتم ذيحجّه وارد دار الخلافهء طهران شد ، ايلچى مشار اليه روز سيّم محرّم اين سال به حضور اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه مشرّف شده نامهء مهر علامهء پادشاه انگلستان را با يك قطعه الماس گرانبها كه به رسم هديه ، پادشاه انگلستان براى شهريار ايران انفاذ داشته بودند به حضور مكرمت ظهور خاقان تقديم نمود و آن قطعه الماس را گوهريان به مبلغهاى خطير بها نموده قيمت گذاشتند - خلاصه سفير انگليس مشمول تفقدات شاهانه گرديده پس از چندى به آذربايجان رفت و در حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد دولت عليّه مقامى منيع بهمرسانيد و به واسطهء او عهد مودّت ما بين دولتين ايران و انگليس منعقد گرديد ، و ژنرال غاردان خان كه بىاذن ناپليون به فرانسه بازگشته مورد مؤاخذه شده ، و عسكر خان افشار سفير ايران كه مدّتى در فرانسه بود ناپليون او را به حضور خود طلبيده از طول مدّت اقامت او و مماطله در جواب عذر خواست و با نامهء دوستى و مسيو اوتره نام ، او را به ايران معاودت داد - هم در اين اوان سيرژن ملكم نيز از جانب حكومت هندوستان انگليس به ايران آمده چندى توقف كرد و بازگشت - هم در اين اوقات علماى اسلام فتوى دادند كه جنگ با روس دفاع و جهاد است و اعليحضرت خاقان كشورستان مجاهد فى سبيل اللّه مىباشد - هم در اين اوان فتحعلى خان خواجه‌وند از سفارت سند مراجعت كرده ميرثابت على نام فرستادهء ولات سند نيز با هدايا به همراهى او به دربار همايون آمد و ميرزا مهدى نام اصفهانى به اتفاق مير ثابت على مأمور و روانهء سند گرديد - در زمستان اين سال زلزلهء عظيم در مازندران شد و ابتداى ظهور آن در عصر روز جمعه اواخر شوّال بود و تا يك ماه زلازل شديده مردم را متوحّش داشت و چند ماه بعد نيز زلزله‌هاى خفيفه در كار بود . خلاصه اين زلازل عمارات عاليه را منهدم ساخت و زمين را منشق كرده گل سياه از آن بيرون آمد و بعضى اين زلازل را به سال قبل نسبت داده‌اند - در